عرفه نهری برای پاکی و طهارت روح

عرفه نهری برای پاکی و طهارت روح

عرفه نهری برای پاکی و طهارت روح مطلب ویژه

توسط / معارف اسلامی / چهارشنبه, 08 مرداد 1399 17:03

روز عرفه، نهمین روز از دهۀ مقدّس ذى‏الحجّة است که قرآن کریم در سورۀ فجر، قسم به آن خورده: «و الفجر و لیالٍ عشر». این دهه و روزهای عرفه و عید قربان، برای خودسازی بسیار مؤثر است. به خصوص توجه به دعاى عرفۀ امام حسین «سلام‌الله‌علیه» برای پیشرفت معنوی انسان مفید است. این دعای شریف، از ذخائر بزرگ شیعه است، ولى متأسفانه آن‌طور که شایسته است، به آن و به خصوص به معانی و تعابیر بلند و سازندۀ آن توجه نمی‌شود.

دعای عرفه در بین ادعیه و متون عرفانی، درخشندگی خاصی دارد و برای رشد معنوی و سلوک الی الله کارساز است. انسان مى‏تواند عصر روز عرفه با توجه و استفاده از دعای عرفه، راه صد ساله را بپیماید. نظیر اینکه در اتاق تاریک، با زدن کلید برق، همه جا روشن مى‏‌شود، دعای عرفه، مسیر حرکت به سوی خدا را برای آدمی روشن می‌کند و راه را به او نشان می‌دهد.

اساساً اینکه روز نهم ذى‏‌الحجّة را روز عرفه نامیده‌اند، به خاطر آن است که انسان در حج مى‏تواند به مقام علمُ الیقین برسد و اگر قدری جلوتر برود، به مقام عین الیقین و پس از آن به مقام حقُّ الیقین خواهد رسید.

کسی که از فاصلۀ دور، آتش یا دود آن را نظاره می‌کند، می‌داند که آتش سوزنده است، یعنی در این خصوص، به علم‌الیقین رسیده است. آنکه در کنار آتش است و گرما و حرارت آن را با بدن خویش حس می‌کند، سوزندگی آتش را می‌یابد و به مقام عین ‌الیقین رسیده است. امّا مقام حقّ الیقین صرفاً متعلّق به کسی است که درون آتش باشد و با اعماق وجود، سوزندگی آتش را باور نماید.

چنین یقین و باوری، پس از برخورداری از ایمان واقعی، در سایۀ عمل و عبادت، روزی انسان می‌گردد:  «وَ اعْبُدْ رَبَّکَ حَتَّى یَأْتِیَکَ الْیَقینُ»[1]در پرتو چنین باوری، رابطۀ انسان با خداوند، نظیر رابطۀ یک چراغ با نیروگاه برق می‌شود. یعنی مخلوق چنان به خالق لایتناهى وصل مى‏شود که قدرت الهی پیدا می‌کند. خداوند در حدیث قدسی می‌فرماید: بندۀ من، تو مرا اطاعت کن، آنگاه همان‌طور که من هرچه بخواهم همان می‌شود، تو هم هرچه بخواهی همان خواهد شد.

«یَا ابْنَ آدَمَ ...أَطِعْنِی‏ فِیمَا أَمَرْتُکَ...أَنَا أَقُولُ لِلشَّیْ‏ءِ کُنْ فَیَکُونُ أَطِعْنِی‏ فِیمَا أَمَرْتُکَ أَجْعَلْکَ تَقُولُ لِلشَّیْ‏ءِ کُنْ فَیَکُونُ» [2]در روز عرفه، انسان باید به این‌گونه مقام‌ها برسد و در روز عید قربان از خدا عیدى بگیرد. عیدی عید قربان چیست؟ همان‌طور که روزه‌دار در عید فطر، خود خداوند را عیدی می‌گیرد:«الصَّومُ‏ لِی‏ وَ انَا اجزَى بِهِ»‏[3]، حج‌گزار نیز در روز عید قربان باید خود خداوند را عیدی بگیرد. البته این عیدی، مختصّ حجاج نیست و هرکس و در هر مکانی، می‌تواند به مقام حقّ الیقین برسد و باور او در همه اعضاء و جوارحش رسوخ کند. در این صورت، می‌تواند خود خداوند را عیدی بگیرد و سعادت دنیا و آخرت را روزی خود کند. خوشا به حال این افراد.

 

عرفات کجاست؟

عرفات، نام منطقه وسیعى است با مساحت حدود ۱۸ کیلومتر مربع در شرق مکه معظمه، اندکى متمایل به جنوب که در میان راه طائف و مکه قرار گرفته است وزائران بیت ‏الله الحرام در نهم ذى الحجه، از ظهر تا غروب در این منطقه حضور دارند.

در نقلى آمده است که آدم و حوا پس از هبوط از بهشت و آمدن به کره خاکى، در این سرزمین یکدیگر را یافتند و به همین دلیل، این منطقه «عرفات» و این روز «عرفه» نام گرفته است.

همچنین گفته اند که جبرئیل هنگامی که مناسک حج را به ابراهیم می آموخت، چون به عرفه رسید به او گفت «عرفت» و او پاسخ داد آری، لذا به این نام خوانده شد و نیز گفته اند سبب آن این است که مردم از این جایگاه به گناه خود اعتراف می کنند و بعضی آن را جهت تحمل صبر و رنجی می دانند که برای رسیدن به آن باید متحمل شد. چرا که یکی از معانی «عرف» صبر و شکیبایی و تحمل است.

 

دعای عرفه چیست؟

دعای عرفه، دعایی منسوب به امام حسین(ع) است که روز نهم ذی الحجه در صحرای عرفات خوانده است. حجاج بیت الله الحرام بر این اساس، هرساله در این روز در صحرای عرفات حاضر شده و این دعا را زمزمه می کنند. شیعیان این دعا را در روز عرفه و در صحرای عرفات و نیز در مساجد مناطق دیگر جهان می‌خوانند.

دعای عرفه، در بردارنده آموزه‌های عرفانی و عقیدتی است. عالمان و محدثان شیعه با توجه به محتوای بلند این دعا آن را از امام حسین(ع) دانسته‌اند.

همه ساله افرادی که از فیض حضور در صحرای عرفات بی‌بهره مانده‌اند، در مساجد و اماکن مذهبی شهر حضور پیدا کرده و نسبت به قرائت این دعای شریف اقدام می‌کنند.

 

 

  1. حجر / 99
  2.  ارشاد القلوب، ج 1، ص 75
  3.  من لایحضره الفقیه، ج 2، ص 75

منابع: ۱)خبرگزاری تسنیم سخنان آیت الله حسین مظاهری  ۲)شفقنا

نویسنده

پروانه مرادی سبزوار

پروانه مرادی سبزوار

نظر دادن

Please publish modules in offcanvas position.