سن تربیت

سن تربیت

سن تربیت مطلب ویژه

مهمترین وظیفه‌ای که متوجه‌ی یک زن است، مقوله ی تربیت است. خداوند از نام "رَبّ" خود  به زنان وام داده و اولین مربی عالم را مادران قرار داده است. لذا توجه به اهمیت مقوله ی تربیت، توجه به اصل آفرینش انسان است.

 

معنای واژه‌ی تربیت

لغت تربیت را برخی از ریشه ی "رَبّ" گفته اند به معنای پروریدن و برخی از ریشه، "رُبوّ "، به معنای زیادت و فزونی. (1) نویسنده "التحقیق" نیز میان واژه‌های «ربیء» مهموز و «ربب» و «ربو» فرق نهاده است. از منظر ایشان: «ربیء» به معنای علو و بلندی، «ربب» به معنای کشاندن به‌سوی کمال و «ربو» به معنی پذیرش گستردگی و شکوفایی است که نتیجه‌اش زیادی و فضل باشد (2)

 

 

تربیت در کجای زندگی هر شخص جای دارد؟

خدای متعال در قرآن مجید، این آینه تمام نمای هدایت بشر،  راه و روش زندگی را به ما آموخته است.  اصل کرامت وجودی انسان، که ناشی از مقام خلیفه‌الله‌ی اوست، زیرساختی‌ترین اصل تربیتی در قرآن است. در سوره شریف حدید خداوند می فرماید: «اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیاةُ الدُّنْیا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِینَةٌ وَتَفَاخُرٌ بَینَکمْ وَتَکاثُرٌ فِی الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ»(3) بدانید زندگى دنیا تنها بازى و سرگرمى و تجمل پرستى و فخر فروشى در میان شما و افزون طلبى در اموال و فرزندان است.

دنیا چیزى جز متاع غرور نیست! از آنجا که حب و علاقه دنیا سر چشمه هر گناه و «رأس کل خطیئه» است در این آیه ترسیم گویائى از وضع زندگى دنیا و مراحل مختلف، و انگیزه‏هاى حاکم بر هر مرحله را ارائه داده،

به این ترتیب «غفلت»، «سرگرمى»، «تجمل»، «تفاخر» و «تکاثر» دورانهاى پنج‏گانه عمر آدمى را تشکیل مى‏دهند.

جمله «دنیا متاع غرور است» مفهومش این است که وسیله و ابزار است براى فریبکارى، فریب دادن خویشتن، و هم فریب دیگران و البته این در مورد کسانى است که دنیا را هدف نهائى قرار مى‏دهند و به آن دل مى‏بندند، و آخرین آرزویشان وصول به آن است، اما اگر مواهب این جهان مادى وسیله‏اى براى وصول به ارزشهاى والاى انسانى و سعادت جاودان باشد هرگز دنیا نیست، بلکه مزرعه آخرت، و قنطره و پلى براى رسیدن به آن هدفهاى بزرگ است.(4)

 به تعبیر علامه طباطبایی، و به نقل از شیخ بهایی، زندگی هر انسان به پنج دوره تقسیم میشود:
  1 - دوره خردسالی (لعب و لهو =بازی وسرگرمی)
  2 - دوره بلوغ و نوجوانی (زینه= آرایش)
  3 - دوره جوانی (تفاخر=فخرفروشی)
  4 - دوره میان‌سالی (تکاثر فی الاموال=افزون‌خواهی مال)
  5 - دوره سالخوردگی (تکاثر فی الاولاد= افزون‌خواهی فرزند)


از دیدگاه برخی از صاحب‌نظران، «تزکیه و تربیت, مغایر یکدیگرند، چرا که تربیت، مخصوص دوران کودکی است و تزکیه به دوران خاصی اختصاص ندارد. از سوی دیگر، تربیت با سیئه جمع می‌شود، حال آنکه تزکیه به هیچ وجه باسیئه سازگار نیست.»(5) یعنی ممکن است تربیت در مسیر غلط و غیر الهی قرار بگیرد، اما تزکیه همواره رشد و تربیت در راه الهی است.

به این ترتیب، می‌توان گفت: چتر مفهومی واژه «تربیت»، تنها دوران کودکی و نهایت نوجوانی انسان را می‌گیرد به خلاف «تزکیه» که مفهوم آن بر گستره تمامی مراحل و شئون زندگی فرد سایه دارد.

نقش کلیدی تربیت در کودکی و نوجوانی در هیچ برهه‌ای از زندگی تکرار پذیر نیست و باید به این نکته توجه کرد.

 

 

 

  1. المیزان فی تفسیر القرآن، علامه طباطبایی
  2. المفردات فی غریب القرآن، راغب اصفهانی.
  3. سوره شریف "حدید" آیه لطیف 20
  4. برگزیده تفسیر نمونه، مرتضی عزتیان
  5. التحقیق فی کلمات القرآن، حسن مصطفوی.

نویسنده

سمیه ناصری ( طراح و سازنده اسباب بازیهای مهارتی برای کودکان)

سمیه ناصری ( طراح و سازنده اسباب بازیهای مهارتی برای کودکان)

نظر دادن

Please publish modules in offcanvas position.